რა არის ზეგანაკვეთური სამუშაო
„ზეგანაკვეთური სამუშაო არის მხარეთა შეთანხმებით დასაქმებულის მიერ სამუშაოს შესრულება დროის იმ მონაკვეთში, რომლის ხანგრძლივობა აღემატება ნორმირებულ სამუშაო დროს.“
მთავარი სიტყვაა „შეთანხმებით“ — ზეგანაკვეთური სამუშაო თანამშრომლის თანხმობას საჭიროებს. გამონაკლისია სტიქიური უბედურების ან საწარმოო ავარიის თავიდან აცილება და მისი შედეგების ლიკვიდაცია.
როგორ ანაზღაურდება
- ზეგანაკვეთური საათი ანაზღაურდება საათობრივი განაკვეთის გაზრდილი ოდენობით. კანონი კონკრეტულ პროცენტს არ ადგენს — ოდენობას მხარეები თავად თანხმდებიან, ამიტომ ის შრომით ხელშეკრულებაში უნდა ეწეროს.
- ანაზღაურება ზეგანაკვეთური სამუშაოს შესრულების შემდეგ ყოველთვიურ ხელფასთან ერთად გაიცემა.
- ფულის ნაცვლად შეიძლება შეთანხმდეთ პროპორციულ დამატებით დასვენებაზე — ის ზეგანაკვეთური სამუშაოდან არაუგვიანეს 4 კვირისა უნდა მიეცეს, თუ სხვა რამ არ შეთანხმებულა.
- დამსაქმებელი ზეგანაკვეთური სამუშაოს შესახებ თანამშრომელს 1 კვირით ადრე წერილობით უნდა გააფრთხილოს, თუ ობიექტური საჭიროების გამო ეს შეუძლებელი არ არის.
უქმე დღეებში მუშაობა
კოდექსის 30-ე მუხლით დადგენილ უქმე დღეებში (ახალი წელი, შობა, აღდგომა, 26 მაისი და სხვ.) შესრულებული სამუშაო ზეგანაკვეთურად ითვლება და იმავე წესით ანაზღაურდება. უქმე დღეების სრული სია იხილეთ ცალკე სტატიაში.
როგორ გამოვთვალოთ საათობრივი განაკვეთი თვიური ხელფასიდან
თვეში საშუალოდ 40 × 52 ÷ 12 ≈ 173,3 სამუშაო საათია. საათობრივი განაკვეთი = თვიური ხელფასი ÷ 173,3. ზუსტი გამოთვლისთვის შეგიძლიათ კონკრეტული თვის სამუშაო საათებიც აიღოთ — მთავარია, მეთოდი ხელშეკრულებაში ან შინაგანაწესში იყოს აღწერილი და ყოველ თვე ერთნაირად გამოიყენებოდეს.
მაგალითი
თანამშრომლის ხელფასი 1 600 ₾-ია, თვეში 12 ზეგანაკვეთური საათი იმუშავა. საათობრივი განაკვეთი: 1 600 ÷ 173,3 ≈ 9,23 ₾. ქვემოთ — რამდენი იქნება 12 ზეგანაკვეთური საათის ანაზღაურება სხვადასხვა შეთანხმებული კოეფიციენტით (კოეფიციენტი მაგალითისთვისაა, კანონი მას არ ადგენს):
| კოეფიციენტი | ზეგანაკვ. საათის ფასი | 12 საათის ანაზღაურება |
|---|---|---|
| ×1,25 | 11,54 ₾ | 138,48 ₾ |
| ×1,5 | 13,85 ₾ | 166,20 ₾ |
| ×2 | 18,46 ₾ | 221,52 ₾ |
როგორ დავთვალოთ ზეგანაკვეთური საათები
ყველაზე ხშირი შეცდომაა „თვალით“ დათვლა ან მხოლოდ თანამშრომლის სიტყვაზე დაყრდნობა. ზეგანაკვეთური ორნაირად შეიძლება აღმოჩნდეს: ცვლის დასრულების შემდეგ დარჩენა, ან კვირის ჯამში 40 საათის გადაჭარბება. ორივეს დასანახად საჭიროა ზუსტი მოსვლა-წასვლის დრო ყოველ დღეზე — სწორედ ამიტომ ავალდებულებს კანონი დამსაქმებელს ნამუშევარი დროის აღრიცხვას.
სტატია საინფორმაციოა და იურიდიულ კონსულტაციას არ წარმოადგენს.




