გავრცელებული სქემები
| სქემა | როგორ მუშაობს | ვისთვის |
|---|---|---|
| 5/2 | 5 დღე მუშაობა, 2 დასვენება, ჩვეულებრივ 8 სთ | ოფისი, საწყობი, მაღაზია დღის საათებში |
| 2/2 | 2 დღე მუშაობა (ხშირად 11–12 სთ), 2 დასვენება | რესტორანი, მაღაზია, სადაც დღე გრძელია |
| 1/3 | 24 სთ მუშაობა, 3 დღე დასვენება | დაცვა და უწყვეტი რეჟიმი |
| მცოცავი | ცვლები იცვლება ყოველ კვირას/თვეს | სადაც საჭიროება ცვალებადია |
გრძელი ცვლების (2/2, 1/3) დროს გაითვალისწინეთ კვირის ნორმირებული დრო — 40 საათი (სპეციფიკური რეჟიმისთვის 48). თუ კვირაში ამაზე მეტი გამოდის, განსხვავება ზეგანაკვეთურია. იმ შემთხვევებისთვის, როცა ყოველდღიური ან ყოველკვირეული ნორმის დაცვა შეუძლებელია, კოდექსი სამუშაო დროის შეჯამებულ აღრიცხვას უშვებს (მუხლი 26).
შედგენის ნაბიჯები
- დაითვალეთ საჭიროება საათების მიხედვით: რამდენი ადამიანი გჭირდებათ 10:00-ზე, 14:00-ზე, 20:00-ზე. სტატისტიკა (შეკვეთები, ჩეკები, ვიზიტები) აქ საუკეთესო მრჩეველია.
- შექმენით ცვლის შაბლონები — მაგ. „დილა 09:00–17:00“, „საღამო 15:00–23:00“, „ღამე 23:00–07:00“. შაბლონებით გრაფიკი სწრაფად ივსება და შეცდომები მცირდება.
- გაანაწილეთ ადამიანები: ჯერ ფიქსირებული (ვისაც მუდმივი გრაფიკი აქვს), შემდეგ მოქნილი.
- შეამოწმეთ კანონი: 12 საათი დასვენება ცვლებს შორის, 24 საათი უწყვეტი დასვენება ყოველ 7 დღეში, არასრულწლოვანთა ზღვრები.
- შეამოწმეთ შვებულებები და უქმე დღეები — დამტკიცებული შვებულება გრაფიკში უნდა ჩანდეს.
- გამოაქვეყნეთ წინასწარ — სასურველია სულ მცირე ერთი კვირით ადრე — და ცვლილებები ცალკე აცნობეთ.
ღამის და გაყოფილი ცვლები
ღამის ცვლა (მაგ. 18:00–02:00) აღრიცხვაში მთლიანად დაწყების დღეს უნდა ეკუთვნოდეს, თორემ ორივე დღე „ნაკლული“ გამოჩნდება. გაყოფილ ცვლაში (მაგ. 11:30–15:00 და 18:00–23:00) დაგვიანება უახლოესი ნაწილის დაწყებიდან ითვლება. გახსოვდეთ: ღამის დრო 22:00–06:00-ია და ღამის სამუშაოზე ზოგიერთი კატეგორიის დასაქმება აკრძალულია ან თანხმობას საჭიროებს.
ხშირი შეცდომები
- „ქლოპენინგი“ — ცვლის დასრულება 23:00-ზე და შემდეგის დაწყება 07:00-ზე. 12-საათიანი დასვენება ირღვევა და დაღლილი თანამშრომელი შეცდომებს უშვებს.
- გრაფიკი მხოლოდ ერთი ადამიანის თავშია ან WhatsApp-ის ფოტოზე — ცვლილებები იკარგება.
- გეგმა და ფაქტი არ დარდება — არავინ ამოწმებს, იმუშავა თუ არა ადამიანმა დაგეგმილი ცვლა.
- ერთსა და იმავე ადამიანებს ყოველთვის ყველაზე მძიმე ცვლები ხვდებათ — დაღლა და კადრების დენადობა.




